Kategori: Makaleler

Kendi İçimizde Vergi: 300.000 TL Örneği Üzerinden Psikolojik Bir Yolculuk Hayatımız boyunca parayla ve vergilerle kurduğumuz ilişki çoğu zaman yüzeysel görünür. Ancak 300.000 TL gibi yüksek bir meblağın vergisini hesaplamak sadece matematik değil; aynı zamanda zihnimizde, duygularımızda ve sosyal çevremizde bir dizi karmaşık süreci tetikler. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak, ben de bu mercekle süreci incelemeye karar verdim. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, vergi gibi karmaşık karar süreçlerinde zihnimizin nasıl çalıştığını anlamak için mükemmel bir çerçeve sunar. İnsanlar genellikle çerçeveleme etkisi ve önyargılar nedeniyle vergiyi olduğundan farklı algılar. Örneğin, bir meta-analiz, bireylerin yüksek gelirlerde…

Sevgili Fizza ziyaretçileri, bugün “10 ana renk nedir” konusunda bilinmesi gerekenleri ele alıyoruz. 10 Ana Renk Nedir? Renk Algısının Bilim, Kültür ve Zihin Arasındaki Yolculuğu Konya’da yaşayan 26 yaşında biri olarak renk meselesine her yaklaştığımda zihnimde iki ayrı ses birbirine karışıyor. Bir yanda mühendislik eğitiminin getirdiği netlik arayışı, diğer yanda sosyal bilimlerin ve insan algısının belirsiz ama derin dünyası… “10 ana renk nedir?” sorusu da tam bu iki tarafımı aynı masaya oturtan sorulardan biri. Çünkü bir tarafım “ana renk sayısı sabittir” demek istiyor, diğer tarafım ise “renk dediğin şey kültüre, dile ve algıya göre değişir” diye itiraz ediyor. — 10…

Sevgili okurlar, Fizza ekibi olarak bugün “Alevilikte ikrar ne anlama gelir” konusunu sizlerle paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Alevilikte İkrar Ne Anlama Gelir? Geleceğe Bakışla Bir Yaklaşım Alevilikte ikrar, benim gibi Ankara’da yaşayan, teknolojiye meraklı ve kendi hayatını planlamaya çalışan bir genç için sadece bir dini terimden ibaret değil. İkrar, Alevilikte bir kişinin inançlarını, değerlerini ve topluluğa bağlılığını resmi olarak beyan etmesi anlamına geliyor. Bu, bir nevi yaşam boyu sürecek bir taahhüt ve aynı zamanda toplumsal bir bağ. Benim gözümde, ikrar bir yandan köklere bağlılık, diğer yandan geleceğe dair sorumluluk demek. Peki, önümüzdeki 5-10 yıl içinde bu kavram hayatımızı nasıl etkileyebilir? İkrar…

Güç, Toplumsal Düzen ve Kandil Ritüelleri: Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Toplumsal düzeni anlamaya çalışırken, basit günlük uygulamaların bile derin siyasal anlamlar taşıyabileceğini gözden kaçırmamak gerekir. Kandil gecelerinde kullanılan yağ, yüzeyde dini bir ritüelin parçası olarak görünse de, toplumsal meşruiyet, iktidar ilişkileri ve yurttaş katılımı gibi kavramlarla incelendiğinde farklı bir boyut kazanır. Bu yazıda, klasik siyaset bilimi kavramlarını, güncel politik olayları ve karşılaştırmalı örnekleri birleştirerek, Kandil ritüellerinin iktidar, kurumlar ve ideolojilerle ilişkisini irdeleyeceğiz. Kandil ve Toplumsal Katılım: Ritüelin Siyasi Yüzü Kandil gecelerinde genellikle zeytinyağı, çörekotu yağı veya susam yağı gibi doğal yağlar tercih edilir. Bu seçim, sadece pratik bir gereklilik değil,…

Skapula Kırığı Neresi? Edebiyatın Aynasında İnsan Bedeni ve Anlatı Edebiyatın en güçlü yönlerinden biri, insan deneyimlerini, acıyı ve dönüşümü kelimeler aracılığıyla görünür kılmasıdır. Bir beden parçasının, örneğin skapulanın kırılması gibi somut bir tıbbi gerçek, yalnızca anatomi kitaplarında değil, aynı zamanda metinlerde ve hikâyelerde de bir metafor olarak karşımıza çıkabilir. Anlatı teknikleri sayesinde bir kırık omuz kemiği, güç, savunmasızlık, kayıp ve direniş gibi temaları işleyen bir sembole dönüşebilir. Peki, skapula kırığı neresi? Ve bu fiziksel durum, edebiyatın gücüyle nasıl yeniden anlam kazanabilir? Skapula: Anatomiden Edebi Simgeye Skapula, yani kürek kemiği, omuzun arkasında yer alır ve üst kolu gövdeye bağlayan kritik bir…

Hangi İcra İşlemleri Zamanaşımını Keser? İzmir’den Bir Gençten Mizahi Bir Bakış İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve arkadaş ortamında espri yapmayı seviyorum. Ama içten içe her şeyi fazla düşünüyorum, yani işin ciddi kısmı hep kafamın içinde dönüp duruyor. Geçenlerde kahve içerken bir arkadaşım bana sordu: “Hangi icra işlemleri zamanaşımını keser?” Dedim ki: “Bekle bir dakika, bunu hem gülerek hem de kafamı yormadan anlatmam lazım.” Ve işte size o düşünce yolculuğu… İcra Takibinin Temelleri: Zamanaşımı ve Kesme İşlemleri Öncelikle, zamanaşımı dediğimiz kavram, borçlunun borcu ödemeden belli bir süre geçmesi durumunda alacaklının artık yasal olarak icra talep edemeyeceği süredir. Ama merak etmeyin, bu…

Strese Bağlı Kalp Ağrısı Nasıl Olur? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Sabah kahvemi alıp bilgisayarımı açtığımda, aklımda sadece bilanço tabloları veya üretim maliyetleri değil, aynı zamanda insanların hayatlarını şekillendiren görünmez bir baskı vardı: stres. Kaynakların kıtlığı, seçimlerin sonuçları ve bireysel kararların toplumsal etkileri üzerine düşündüğünüzde, stresin fiziksel yansımaları—özellikle kalp ağrısı—sadece tıbbi bir mesele değil, ekonomik bir olgu olarak da ortaya çıkıyor. Peki strese bağlı kalp ağrısı nasıl olur ve bunun ekonomi ile ilişkisi ne düzeyde? Gelin bunu mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi lensinden detaylı bir şekilde inceleyelim. Mikroekonomi Perspektifi: Bireysel Seçimler ve Fırsat Maliyeti Bireysel düzeyde stresin kalp sağlığı üzerindeki etkisini…

Ziraat Bankası Hesap Numarası Nedir ve Neden Önemlidir? Ankara’da büyüdüğüm sokaklarda, çocukken cüzdanımızdaki parayı saymakla yetinirdik. Banka hesabı mı? O zamanlar Ziraat Bankası gibi devlet bankaları, büyüklerin güvenle paralarını yatırdığı yerlerdi. 25 yaşında bir ekonomi mezunu olarak, veriyle uğraşan biri olarak artık anlıyorum ki, Ziraat Bankası hesap numarası sadece bir dizi rakamdan ibaret değil; finansal hayatın temel yapı taşlarından biri. Hesap numarası, bireylerin paralarını güvenle yönetebilmesi, ödemelerini alıp gönderebilmesi ve resmi işlemlerini sorunsuz yapabilmesi için kullanılıyor. Aslında basit görünse de, her rakam bir anlam taşıyor ve her işlem bu numara üzerinden takip ediliyor. Özellikle Türkiye’de Ziraat Bankası gibi yaygın bir…

TC ile banka hesabı çalınır mı? Gerçekler ve Mitler Türkiye’de hayatımızın her alanında TC kimlik numaramız bir tür “anahtar” gibi işliyor. Neredeyse tüm resmi işlemler, banka işlemleri, online alışverişler ve hatta bazı sosyal uygulamalar bile bizden TC istiyor. Peki bu numara gerçekten birinin banka hesabınızı ele geçirmesi için yeterli mi? Gelin, bunu hem bilimsel hem de gündelik bir mercekten inceleyelim. TC Kimlik Numarası Nedir? Basitçe söylemek gerekirse, TC kimlik numarası, Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını benzersiz biçimde tanımlayan 11 haneli bir sayı. Herkesin numarası farklı ve sistemde sizinle ilişkilendirilmiş bilgilerle birlikte kayıtlı: adınız, soyadınız, doğum tarihiniz ve daha fazlası. Buraya kadar her…

Keşmir’in Nüfusu Ne Kadardır? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifi Keşmir’in Nüfus Yapısına Kısa Bir Bakış Keşmir’in nüfusu ne kadardır? Bu soruyu yanıtlamak, sadece sayısal bir veri elde etmekle sınırlı değil; aynı zamanda bölgenin toplumsal yapısını, cinsiyet dengelerini ve çeşitliliğini anlamak için bir kapı aralar. 2021 yılı verilerine göre Keşmir’in toplam nüfusu yaklaşık 12 milyon civarındadır. Bu sayı, bölgedeki farklı etnik grupların, dini toplulukların ve cinsiyet dağılımlarının bir arada nasıl bir sosyal dinamik oluşturduğunu gözlemlemek açısından önemli bir temel oluşturur. İstanbul sokaklarında yürürken ya da toplu taşımada gözlemlerim bana, nüfusun sadece sayısal bir kavram olmadığını, aynı zamanda sosyal etkileşimin…