Kategori: Makaleler

Toplu Hareket Nedir? Toplu hareket, insanlık tarihinin en eski ve en güçlü toplumsal fenomenlerinden biridir. Herkesin bir araya gelip, ortak bir amaç için hareket ettiği bir süreçtir. Bu, bazen bir devrim, bazen bir protesto, bazen de bir takım etkinliklerle gerçekleşir. Ama sonuçta hep aynı şeydir: Bir grup insan, belirli bir konuda fikir birliği yaparak ortak bir harekete geçer. Bu, toplumun mevcut düzenine karşı bir tepki olabileceği gibi, mevcut düzenin daha da güçlendirilmesi için de yapılabilir. Toplu hareket, potansiyelinden dolayı hem büyük umutlar taşır, hem de büyük tehlikeler barındırır. Fakat toplu hareketin doğası, sadece birlikte hareket eden insanları tanımlamaz; bu hareketlerin…

Yine bir Fizza içeriğiyle karşınızdayız! Bu kez konumuz: “Rusya, Azerbaycan’ı ne zaman işgal etti”. Rusya, Azerbaycan’ı Ne Zaman İşgal Etti? Bursa’da bir kafede oturmuş, kahvemi yudumlarken arkadaşlarıma anlattığım bir konuyu paylaşmak istedim: Rusya, Azerbaycan’ı ne zaman işgal etti? Aslında tarih tek bir noktaya sıkışmıyor; bir süreç, bir dizi çatışma ve siyasi manevra söz konusu. Hem küresel açıdan hem de yerel perspektiften bakınca, olayların ne kadar katmanlı olduğunu görmek mümkün. Tarihi Arka Plan: Bölgenin Jeopolitik Önemi Kafamda şöyle bir tablo var: Karadeniz’den Hazar’a uzanan bir coğrafya, zengin petrol kaynakları, stratejik geçiş noktaları… Azerbaycan, tarih boyunca büyük güçlerin ilgisini çekmiş bir yer.…

Piyanta Ne Demek? Basit Bir Dille Anlatım Eskişehir’deki üniversitemde öğrencilerle konuşurken, zaman zaman karşıma ilginç terimler çıkabiliyor. Bir gün derste, bir öğrencim bana “Piyanta ne demek?” diye sormuştu. Aslında bu kelimeyi birçok kişi, özellikle de sosyal bilimlerle ilgilenenler, duymuş olabilir ama ne anlama geldiğini tam olarak bilmeyebilir. Hadi gelin, bu terimi daha yakından inceleyelim ve kolayca anlayabileceğimiz bir şekilde açıklayalım. Piyanta Nedir? Kısacası piyanta, bir kişinin veya bir şeyin durumu ya da konumunu belirli bir sistem içinde, özellikle de ekonomik veya sosyal düzlemde değerlendiren bir gösterge sistemidir. Bu terim genellikle ekonomi ve sosyal bilimlerde, bireylerin ya da toplumların farklı durumlardaki…

Merhabalar! Fizza olarak “Kaleci eliyle attığı gol, gol sayılır mı” konusunda aklınızdaki soruları yanıtlamak için buradayız. Kaleci Eliyle Attığı Gol, Gol Sayılır Mı? Herkese merhaba! Benim adım Caner, İzmir’de yaşayan 25 yaşında, ama biraz da yaşını başını almış gibi düşünüp “ya gerçekten büyüdük mü ya?” diyen, ama yine de arkadaş ortamında sürekli espri yapan bir genç yetişkinim. Bir yandan futbolu çok severim, diğer yandan her şeyin derin anlamlarını çözmeye çalışırım. Yani bana sorarsanız, her şeyin fazlası biraz kafa karıştırıcı. Şimdi de öyle bir konuya giriyorum ki; kaleci eliyle gol atarsa, gol sayılır mı? Bu yazıyı okuyarak belki cevabını buluruz, ya…

Kendi İçimizde Vergi: 300.000 TL Örneği Üzerinden Psikolojik Bir Yolculuk Hayatımız boyunca parayla ve vergilerle kurduğumuz ilişki çoğu zaman yüzeysel görünür. Ancak 300.000 TL gibi yüksek bir meblağın vergisini hesaplamak sadece matematik değil; aynı zamanda zihnimizde, duygularımızda ve sosyal çevremizde bir dizi karmaşık süreci tetikler. İnsan davranışlarının ardındaki bilişsel ve duygusal süreçleri merak eden biri olarak, ben de bu mercekle süreci incelemeye karar verdim. Bilişsel Psikoloji Perspektifi Bilişsel psikoloji, vergi gibi karmaşık karar süreçlerinde zihnimizin nasıl çalıştığını anlamak için mükemmel bir çerçeve sunar. İnsanlar genellikle çerçeveleme etkisi ve önyargılar nedeniyle vergiyi olduğundan farklı algılar. Örneğin, bir meta-analiz, bireylerin yüksek gelirlerde…

Sevgili Fizza ziyaretçileri, bugün “10 ana renk nedir” konusunda bilinmesi gerekenleri ele alıyoruz. 10 Ana Renk Nedir? Renk Algısının Bilim, Kültür ve Zihin Arasındaki Yolculuğu Konya’da yaşayan 26 yaşında biri olarak renk meselesine her yaklaştığımda zihnimde iki ayrı ses birbirine karışıyor. Bir yanda mühendislik eğitiminin getirdiği netlik arayışı, diğer yanda sosyal bilimlerin ve insan algısının belirsiz ama derin dünyası… “10 ana renk nedir?” sorusu da tam bu iki tarafımı aynı masaya oturtan sorulardan biri. Çünkü bir tarafım “ana renk sayısı sabittir” demek istiyor, diğer tarafım ise “renk dediğin şey kültüre, dile ve algıya göre değişir” diye itiraz ediyor. — 10…

Sevgili okurlar, Fizza ekibi olarak bugün “Alevilikte ikrar ne anlama gelir” konusunu sizlerle paylaşmaktan heyecan duyuyoruz. Alevilikte İkrar Ne Anlama Gelir? Geleceğe Bakışla Bir Yaklaşım Alevilikte ikrar, benim gibi Ankara’da yaşayan, teknolojiye meraklı ve kendi hayatını planlamaya çalışan bir genç için sadece bir dini terimden ibaret değil. İkrar, Alevilikte bir kişinin inançlarını, değerlerini ve topluluğa bağlılığını resmi olarak beyan etmesi anlamına geliyor. Bu, bir nevi yaşam boyu sürecek bir taahhüt ve aynı zamanda toplumsal bir bağ. Benim gözümde, ikrar bir yandan köklere bağlılık, diğer yandan geleceğe dair sorumluluk demek. Peki, önümüzdeki 5-10 yıl içinde bu kavram hayatımızı nasıl etkileyebilir? İkrar…

Güç, Toplumsal Düzen ve Kandil Ritüelleri: Bir Siyaset Bilimi Perspektifi Toplumsal düzeni anlamaya çalışırken, basit günlük uygulamaların bile derin siyasal anlamlar taşıyabileceğini gözden kaçırmamak gerekir. Kandil gecelerinde kullanılan yağ, yüzeyde dini bir ritüelin parçası olarak görünse de, toplumsal meşruiyet, iktidar ilişkileri ve yurttaş katılımı gibi kavramlarla incelendiğinde farklı bir boyut kazanır. Bu yazıda, klasik siyaset bilimi kavramlarını, güncel politik olayları ve karşılaştırmalı örnekleri birleştirerek, Kandil ritüellerinin iktidar, kurumlar ve ideolojilerle ilişkisini irdeleyeceğiz. Kandil ve Toplumsal Katılım: Ritüelin Siyasi Yüzü Kandil gecelerinde genellikle zeytinyağı, çörekotu yağı veya susam yağı gibi doğal yağlar tercih edilir. Bu seçim, sadece pratik bir gereklilik değil,…

Skapula Kırığı Neresi? Edebiyatın Aynasında İnsan Bedeni ve Anlatı Edebiyatın en güçlü yönlerinden biri, insan deneyimlerini, acıyı ve dönüşümü kelimeler aracılığıyla görünür kılmasıdır. Bir beden parçasının, örneğin skapulanın kırılması gibi somut bir tıbbi gerçek, yalnızca anatomi kitaplarında değil, aynı zamanda metinlerde ve hikâyelerde de bir metafor olarak karşımıza çıkabilir. Anlatı teknikleri sayesinde bir kırık omuz kemiği, güç, savunmasızlık, kayıp ve direniş gibi temaları işleyen bir sembole dönüşebilir. Peki, skapula kırığı neresi? Ve bu fiziksel durum, edebiyatın gücüyle nasıl yeniden anlam kazanabilir? Skapula: Anatomiden Edebi Simgeye Skapula, yani kürek kemiği, omuzun arkasında yer alır ve üst kolu gövdeye bağlayan kritik bir…

Hangi İcra İşlemleri Zamanaşımını Keser? İzmir’den Bir Gençten Mizahi Bir Bakış İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım ve arkadaş ortamında espri yapmayı seviyorum. Ama içten içe her şeyi fazla düşünüyorum, yani işin ciddi kısmı hep kafamın içinde dönüp duruyor. Geçenlerde kahve içerken bir arkadaşım bana sordu: “Hangi icra işlemleri zamanaşımını keser?” Dedim ki: “Bekle bir dakika, bunu hem gülerek hem de kafamı yormadan anlatmam lazım.” Ve işte size o düşünce yolculuğu… İcra Takibinin Temelleri: Zamanaşımı ve Kesme İşlemleri Öncelikle, zamanaşımı dediğimiz kavram, borçlunun borcu ödemeden belli bir süre geçmesi durumunda alacaklının artık yasal olarak icra talep edemeyeceği süredir. Ama merak etmeyin, bu…