Kategori: Makaleler

Bir gecenin içinde başlayan hikâye Kayseri’de kış geceleri biraz sert olur. Soğuk, insanın içine işleyen cinsten. O akşam da öyle bir soğuk vardı; sanki şehir biraz daha sessiz, biraz daha ağır nefes alıyordu. Annemin göğsünü tuttuğunu ilk gördüğüm anı hâlâ unutamıyorum. Mutfağın loş ışığında bir anda yüzünün rengi değişmişti. O an içimde bir şey düğümlendi. Korku dedikleri şey sanırım tam olarak böyle başlıyor: sessiz, hızlı ve geri dönüşsüz. “Bir şey yoktur ya…” dedi ama sesi bile kendine inanmıyordu. Ben ise hiç düşünmeden montu kaptım, arabayı hazırladım. Hastaneye doğru giderken içimdeki sessizlik, dışarıdaki karanlıktan daha ağırdı. O gece hayatımda ilk kez…

Doğru Parçası, Nesneler ve Siyasal Düzen Üzerine Düşünmek Merhaba değerli ziyaretçiler, Fizza sayfasında Doğru parçasına örnek eşyalar nelerdir konusunu masaya yatırıyoruz. Güç ilişkilerinin gündelik hayatın en sıradan nesnelerinde bile iz bırakabildiğini fark ettiğimizde, siyaset bilimi yalnızca devletleri, seçimleri ya da kurumları inceleyen bir alan olmaktan çıkar. Toplumsal düzeni anlamaya çalışan bir bakış açısından bakıldığında, bazen bir cetvelin kenarı, bazen bir masa çizgisi, bazen de bir yol çizgisi bile iktidarın nasıl göründüğünü anlamak için bir başlangıç noktası haline gelir. “Doğru parçasına örnek eşyalar nelerdir?” sorusu ilk bakışta matematiksel bir tanım gibi görünse de, siyasal düşünceyle birlikte ele alındığında düzen, sınır ve…

Kambur Ne Demek? Sırtımızdaki Hikâyeleri Keşfetmek Merhaba! Fizza sayfasına hoş geldiniz. Bugün gündemimizde “Böbrek üstü nasıl yazılır TDK” var. Kambur… Kelimeyi duyduğunuzda aklınıza ne geliyor? Bir balina mı, bir insan mı, yoksa yaşadığınız o sırt ağrısı mı? İşte tam da bu noktada durup gülmek lazım, çünkü kelimenin kendisiyle ilgili ciddi ve mizahi bir karmaşa var. “Kambur ne demek?” sorusu, günlük hayatta hepimizi küçük bir farkındalığa sürüklüyor: bazen yüklerimiz, bazen duruşumuz, bazen de sadece kelimenin kendisi komik olabiliyor. İzmir’de arkadaşlarla otururken bir gün biri bana “Abi sen biraz kambur duruyorsun” dedi. Önce aldım koydum, sonra düşündüm: “Tamam, belki biraz bilgisayar karşısında…

7’şer Sayarak 100’e Kadar Saymak: Felsefi Bir Deneme Hayatın karmaşıklığını düşündüğümüzde, basit bir sayma eylemi bile derin felsefi sorulara kapı aralayabilir. Bir düşünün: 7’şer sayarak 100’e kadar sayarken, hangi adımı atacağımızı bilmek için geçmiş ve geleceği nasıl ölçeriz? Zihnimiz, yalnızca sayıları takip etmekle kalmaz; aynı zamanda değerlerimizi, bilgiye olan güvenimizi ve varlığımızın anlamını sorgular. Bu yazıda, 7’şer sayarak 100’e kadar saymayı etik, epistemoloji ve ontoloji perspektiflerinden inceleyerek, hem klasik filozofların hem çağdaş düşünürlerin görüşleriyle harmanlayacağız. Etik Perspektiften 7’şer Sayma Etik, doğru ve yanlış arasındaki ayrımı araştırır. 7’şer sayarak 100’e kadar sayarken, basit bir sayısal düzen bile seçimler ve sorumluluklar hakkında…

Giriş: Sayılar ve Siyaset Arasında Analitik Bir Yolculuk 424’ün çarpanları nelerdir hakkında güvenilir ve anlaşılır bir rehber arıyorsanız doğru yerdesiniz; Fizza olarak başlıyoruz. 440 sayısının asal çarpanlarını çözmek, ilk bakışta yalnızca matematiksel bir işlem gibi görünebilir. Ancak güç ilişkileri ve toplumsal düzen üzerine düşündüğümüzde, her sayının içinde bir yapı, bir bölünebilirlik mantığı ve hiyerarşik bir düzen vardır. İktidar ilişkilerini, kurumların işleyişini veya ideolojilerin birbirine etkisini anlamak, çoğu zaman sayısal analojilerle daha somut kavranabilir. Bu nedenle, 440’ın asal çarpanlarını bulmak, sembolik bir yaklaşım üzerinden toplumsal yapıyı çözümlemeye benzer; her çarpan, toplumun farklı bir bileşenine ışık tutar. Meşruiyet ve katılım kavramları, bu…

Samandıra Metro Kartal’a Gidiyor mu? İstanbul’un Doğu Aksında Gerçek Bağlantılar Üzerine Bir Yolculuk Okumaya Değer: Osmanlı Devleti'nde ilk kadın hakları savunucusu kimdir ? İstanbul’da yaşayan ya da yolu bu şehre düşen herkesin zihninde benzer bir soru belirir: “Samandıra metro Kartal’a gidiyor mu?” İlk bakışta basit gibi duran bu soru, aslında şehrin ulaşım ağının ne kadar katmanlı ve karmaşık olduğunu gösteren küçük bir pencere gibidir. Çünkü İstanbul’da bir noktadan diğerine gitmek, sadece “hat var mı yok mu” meselesi değildir; aktarmalar, süreler, yoğunluklar ve hatta insanın ruh hâli bile bu yolculuğun parçası olur. Ben Konya’da yaşayan, hem mühendislik tarafıyla hesap yapan hem…

2 Kardeş Arası Kaç Yaş Olmalı? Sosyolojik Bir Bakış Sevgili takipçiler, Fizza olarak 12 yaşındaki bir çocuk kaç saat hakkında kısa ama kapsamlı bir rehber hazırladık. Bazen bir parkta iki çocuk oynarken gözlerim onların yaş farkını sayar gibi takılır. Biri topa hızlıca vururken, diğeri daha temkinli adımlarla izliyor. İçimden düşünürüm: Acaba iki kardeş arasında ideal yaş farkı var mı? Bu sorunun cevabı, sadece biyolojiyle sınırlı değil; toplumsal yapılar, aile ekonomisi, kültürel normlar ve bireysel tercihlerle de doğrudan ilgili. Sosyal bilimlerde, iki kardeş arasındaki yaş farkı, çocukların gelişimi, aile dinamikleri ve toplumsal ilişkiler bağlamında inceleniyor. Bu makalede, toplumsal adalet ve eşitsizlik…

Berliv’in Faydaları Nelerdir? Bilimsel Bakışla Günlük Hayata Yaklaşan Bir İnceleme Sevgili Fizza takipçileri, bugünkü yazımızda “Berliv’in faydaları nelerdir” konusuna odaklanıyoruz. Eskişehir’de yaşayan, üniversitede araştırma yapan biri olarak son yıllarda dikkatimi çeken şey şu oldu: insanlar sağlıkla ilgili konularda artık sadece “ne işe yarar?” diye sormuyor, “bunu hayatımda gerçekten nerede hissederim?” diye de merak ediyor. Özellikle takviye ürünler söz konusu olduğunda bu merak daha da artıyor. Berliv’in faydaları nelerdir? sorusu da tam bu noktada karşımıza çıkıyor. Çünkü bu tür ürünler genellikle tek bir organı değil, vücudun genel dengesini hedef alan destekler olarak değerlendiriliyor. Ama bunu anlatırken abartıya kaçmadan, bilimsel çerçeveyi koruyarak…

Giriş: Üçüncü Şahıs Bakış Açısına Ekonomik Bir Yaklaşım Fizza ailesiyle birlikte bugün Üçüncü şahıs bakış açısı nedir başlığını en temel noktalarından ele alıyoruz. Kaynakların sınırlı olduğu bir dünyada yaşıyoruz ve her seçim, bir fırsat maliyeti içeriyor. Bu temel gerçek, ekonomik düşüncenin merkezinde yer alır. Birey olarak hangi malı alacağımızı, hangi hizmete yatırım yapacağımızı veya hangi politikayı destekleyeceğimizi seçerken, genellikle kendi perspektifimizden bakarız. Ancak üçüncü şahıs bakış açısı, olayları kendi çıkarlarımızdan bağımsız olarak, daha geniş bir sistem perspektifiyle değerlendirmemizi sağlar. Bu yaklaşım, sadece ekonomi teorileri için değil, toplumsal refah ve kamu politikaları üzerinde düşünürken de kritik bir araçtır. Üçüncü şahıs bakış…

Bugün Mücteba ne demek TDK hakkında en sık sorulan soruların yanıtlarına Fizza ile birlikte bakıyoruz. Mücteba Ne Demek TDK? – Kökleri, Anlamı ve Güncel Tartışmalar Bazen sabah kahvemi alırken kendi kendime sorarım: “Mücteba ne demek, neden bu kadar nadir duyuluyor?” Bu kelime kulağa eski bir masaldan fırlamış gibi gelse de, aslında Türkçemizin derinliklerinde saklı bir anlam taşıyor. Birçoğumuz günlük konuşmada kullanmasa da, tarih boyunca farklı bağlamlarda kendine yer bulmuş. Peki, TDK’ya göre Mücteba ne demek ve neden önemsenmeli? Gelin hem dilin tarihi köklerine hem de günümüzdeki tartışmalara yakından bakalım. Tarihî Kökenleri ve Dil Bilimsel Yolculuğu “Mücteba” kelimesi Arapçadan dilimize geçmiş…